USA zaostrzają nacisk: irańska infrastruktura kryptograficzna w ogniu

To kolejny ruch, który pokazuje, jak kreatywnie – i czasem desperacko – państwa reagują na sankcje. Tym razem USA obrały sobie na cel nie banki czy koncerny naftowe, lecz cyfrową gospodarkę Iranu. I robią to z konkretnego powodu. Od lat państwa objęte sankcjami, takie jak Iran, wykorzystują kryptowaluty, aby obchodzić bariery handlowe. Bitcoin, Ethereum i inne cyfrowe aktywa oferują – przynajmniej pozornie – anonimowość, której nie zapewnia tradycyjny system finansowy. Dla Teheranu to koło ratunkowe, dla Waszyngtonu – wrzód na tyłku.
---
Jak Iran od lat wykorzystuje kryptowaluty jako swoją „plac zabaw”
Wyobraźcie sobie sytuację: chcecie sprzedać ropę, ale banki blokują każdy transfer. Co robić? Iran znalazł odpowiedź: kryptowaluty. Szczególnie w handlu ropą i zakupach technologii państwowe oraz półpaństwowe przedsiębiorstwa sięgają po cyfrowe waluty. Dobrym przykładem jest irańska grupa armatorska IRISL. Już w 2020 roku znalazła się w ogniu zainteresowania amerykańskich władz, ponieważ wykorzystywała portfele kryptograficzne do ukrywania płatności za transport morski. I to nie jest odosobniony przypadek. Według raportów think tanków, takich jak Foundation for Defense of Democracies (FDD), irańskie ośrodki zbudowały za granicą złożone sieci firm-pośredników i „słupów”, aby obchodzić sankcje.
Dla mnie to brzmi jak scenariusz z filmu szpiegowskiego: sieć kopalni Bitcoin, które wydobywają kryptowaluty, aby finansować projekty militarne. W ostatnich latach Iran celowo rozbudowywał swój sektor wydobywczy – nie ze względu na technologię, lecz zyski. Subwencjonowana energia sprawia, że kopanie jest niezwykle tanie. Tymczasem, gdy USA zaczynają atakować te kopalnie, rodzi się pytanie: jakie jeszcze sposoby Iran ma, by utrzymać swoją gospodarkę na powierzchni?
---
Kto jest teraz zagrożony – i dlaczego to nie przypadek
Najnowsze sankcje Departamentu Skarbu USA dotyczą 22 osób i przedsiębiorstw – w tym firm z Chin, Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Malezji. Dlaczego akurat te kraje? To proste: są kluczowymi węzłami w irańskim handlu. Na celowniku znalazły się między innymi:
- Kopalnie kryptowalut w Iranie: USA oskarżają kilku operatorów o przekazywanie zysków z kopania bezpośrednio na irański program atomowy i działania militarne. To nie są małe sumy – Iran zainwestował w ostatnich latach ogromne środki w rozbudowę swoich mocy wydobywczych.
- Giełdy i brokery krypto



walut: Kilka giełd zarejestrowanych w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Singapurze rzekomo umożliwiało irańskim użytkownikom dostęp do globalnych rynków – nie tylko do legalnych transakcji, lecz także do prania brudnych pieniędzy i finansowania zakazanych działań.
- Firmy-zasłony i „słupy”: Jak zwykle w przypadku sankcji, odpowiedzialni korzystają ze skomplikowanych sieci powiązań. Tym razem USA odkryły część tych struktur i bezpośrednio nałożyły sankcje na ich właścicieli.
---
Jak USA chcą zablokować cyfrową furtkę ucieczki
Dla Stanów Zjednoczonych to już nie wystarcza, aby jedynie nakładać klasyczne sankcje. Teraz sięgają po narzędzia technologiczne:
- Surowsze regulacje dla giełd kryptowalut: Wszystkie platformy zarejestrowane w USA muszą teraz jeszcze dokładniej sprawdzać, czy transakcje mają związek z Iranem. Protokoły „Know Your Customer” (KYC) są zaostrzane – również w przypadku skomplikowanych wzorców transakcji.
- Narzędzia do analizy blockchain: Firmy takie jak Chainalysis czy TRM Labs ściśle współpracują z amerykańskimi władzami. Przeszukują blockchain w poszukiwaniu podejrzanych transakcji i śledzą portfele powiązane z irańskimi adresami.
- Nacisk na międzynarodowych partnerów: USA żądają, aby inne kraje wprowadziły podobne środki. Szczególnie w ogniu zainteresowania znajdują się szwajcarskie i liechtensteińskie giełdy, które dotychczas uchodziły za mniej regulowane.
Dla mnie to trochę jak cyfrowy wyścig zbrojeń. USA starają się zdusić Iran w świecie cyfrowym, podczas gdy Teheran równocześnie pracuje nad własnymi rozwiązaniami.
---
Odpowiedź Iranu: mimo sankcji nieugięty?
Irańskie władze reagują tą samą mieszanką oburzenia i prowokacji, którą znamy z ich dotychczasowych działań. „Sankcje są nielegalne i naruszają prawo międzynarodowe”, oświadczył rzecznik MSZ Nasser Kanaani. Jednocześnie podkreślono, że Iran nadal będzie polegał na kryptowalutach, aby złagodzić ekonomiczne skutki amerykańskiej polityki.
„Będziemy wzmacniać nasze starania, aby rozwinąć gospodarkę cyfrową”, zapowiedział szef irańskiego banku centralnego Mohammad Reza Farzin. Rzeczywiście, w ostatnich miesiącach Iran zainwestował masywnie w własną państwową kryptowalutę – Digital Rial. Ale czy ten projekt kiedykolwiek nabierze rozpędu, jest kwestią otwartą. Techniczne przeszkody są ogromne, a izolacja międzynarodowa nie ułatwia sytuacji.
---
Podsumowanie: nowy front walki – kto