KI waarschuwt Trump voor disruptieve kracht: VS leiden volgens ex-president in de race – maar waar hebben we het eigenli

Ik geef het toe, toen ik Trumps uitspraak hoorde dat AI „alles wat we tot nu toe hebben meegemaakt in de schaduw zal stellen“ – zelfs het internet – moest ik even stilstaan. Niet omdat het idee absurd klinkt (integendeel, het is verdomd angstaanjagend), maar omdat ik me afvroeg: wanneer is die man eigenlijk gestopt met het gebruik van superlatieven? Maar goed, als zelfs een ex-president die normaal gesproken meer bekendstaat om valpartijen dan om visionaire redevoeringen plotseling klinkt als een tech-bro, dan zie je: AI is niet langer alleen maar een hype-onderwerp. Het is uitgegroeid tot een politiek prestigeproject.
En ja, Trump heeft niet helemaal ongelijk als hij zegt dat de VS hier vooraan lopen – op papier althans. Terwijl China werkt met door de staat gestuurde miljardeninvesteringen en gecentraliseerde datapools, zetten de VS in op de oude vertrouwde kapitalistische formule: private bedrijven, gedecentraliseerde innovaties, een vleugje wanordelijke groei. „We bouwen de fabrieken van de toekomst – en sneller dan ooit tevoren!”, brulde Trump in South Carolina, en ik moest glimlachen. Dezelfde man die ooit „Drill, baby, drill!” als energieslogan gebruikte, roept nu plotseling om datacenters en krachtcentrales als een tech-mogul uit een slechte Netflix-serie.
Maar hier wordt het interessant. Terwijl Trump AI afschilderen als een reddende engel voor banen en Amerikaanse superioriteit, waarschuwen critici juist voor wat hij steevast negeert. Privacybeschermers, ethici, zelfs enkele tech-visionairs – zij zijn allemaal bezorgd over wat er gebeurt als we deze technologie ongeremd in handen van grote bedrijven en overheden geven. Die megadatacenters waar Trump zo lyrisch over is als „een turbo voor de revolutie”? Die slurpen niet alleen stroom alsof ze een dorstige olifant zijn, maar verzamelen ook persoonlijke data op een schaal die zelfs China’s surveillancestaat jaloers zou maken. Sarah Chen van Digital Freedom Watch vat het als volgt samen: „Als we hier niet oppassen, wordt AI een instrument van surveillance – niet van banencreatie.”
En dan is er nog deze flagrante tegenstrijdigheid: Trump, die normaal gesproken elke vorm van regulering afdoet als „banenmoordenaar”, eist nu – uitgerekend! – minder bureaucratie voor techgiganten. „Geen 500 pagina’s aan wetten, actie – nu!”, donderde hij, terwijl de



regering-Biden net een streng AI Risk Management Framework uitwerkt om discriminatie door algoritmen te voorkomen. Ironie van het lot? Niet echt. Het gaat om macht. En wie die heeft, wil die niet delen – noch met concurrenten, noch met toezichthouders.
De techbranche zelf? Die is verdeeld. Nvidia en Microsoft zijn dol op Trumps aanpak – wie zou dat niet zijn als de eigen aandelenkoersen stijgen? Maar kleinere startups zoals die van Alex Rivera, die zich specialiseert in „ethische AI”, vrezen precies dit: dat er uiteindelijk alleen nog techreus overblijven die doen wat ze willen. Rivera herinnert terecht aan Huawei, de Chinese techgigant wiens AI-systemen al lang zijn ingebed in staatscontroleprogramma’s. „Als de grote jongens nog machtiger worden, stikken we in de kiem”, zegt hij – en daar heeft hij niet helemaal ongelijk in.
Trump bagatelliseert de risico’s alsof het om een grap gaat. „Paniekzaaierij van de linkse liberalisten!”, buldert hij wanneer het gaat om AI-gestuurde massamanipulatie. In plaats daarvan presenteert hij zich als de redder van de Amerikaanse techsoevereiniteit. „China wil AI controleren, wij willen haar vrijmaken – voor banen, voor innovatie, voor Amerika.” Dat klinkt goed. Te goed zelfs. Want wat betekent „vrijmaken” in deze context eigenlijk? Dat bedrijven als Meta of Google ongestoord algoritmen kunnen ontwikkelen die ons allemaal in een nachtmerrie van filterbubbels storten? Dat overheden nog ongehinderder ons privéleven kunnen binnendringen? Dat uiteindelijk niemand meer weet wat er met al die data gebeurt die we dagelijks weggeven?
De eigenlijke vraag is dus: willen we echt meedoen aan een race waarbij de zekere verliezer uiteindelijk de samenleving is? Als de VS en China elkaar in een dereguleringsrace van AI-wapenwedloop steeds verder opjagen, wie wint er dan? Niet de gebruikers. Niet de maatschappij. Maar misschien een handvol miljardairs en een stel politici die zich als visionairs opstellen.
Één ding is duidelijk: de AI-revolutie komt – of we dat nu willen of niet. Zij zal de economie op zijn kop zetten, banen wegvagen, machtsverhoudingen veranderen. Maar ze verdient meer dan alleen verkiezingsretoriek. Ze heeft heldere regels nodig. Ethische richtlijnen. En bovenal: mensen die niet alleen in superlatieven praten, maar verantwoordelijkheid nemen. Voordat het te laat is.