MSCI, Piyasaları Ölçmeli – Şirket Yatırımlarını Belirlememeli

Yıllar önce MSCI gibi endeks sağlayıcıları hakkında yaptığım ilk tartışmayı hâlâ hatırlıyorum. O zamanlar bu şirketlerin sadece sessiz veri tedarikçileri olduğunu, biraz sıkıcı ama vazgeçilmez olduklarını düşünürdüm. Bugün ise biliyorum ki, onlar finans dünyasının en güçlü aktörlerinden biri. Ve işte bu yüzden de tehlikeli bir konumdalar.
MicroStrategy, endeks sağlayıcıların yalnızca piyasa ölçümüne odaklanması gerektiği talebiyle oldukça hassas bir noktaya temas etti. Çünkü bir zamanlar tarafsız bir karşılaştırma aracı olarak tasarlanan yapılar, bugün siyasi bir araç haline gelmiş durumda. MSCI, iklim koruma gerekçeleriyle şirketleri endekslerinden çıkarıyor – ki bu adım şirketlere milyarlarca dolara mal olabiliyor. Aynı zamanda, endeks sağlayıcı tüm endüstrileri, örneğin kripto endüstrisini tamamen göz ardı ediyor. Peki, burada tarafsızlık nerede?
Kişisel olarak benim için bu konu özellikle heyecan verici, çünkü temel bir soruya odaklanıyor: Küçük bir grup şirket, hangi yatırımların kamuya meşru olduğunu belirleme hakkına sahip mi? MicroStrategy’nin de haklı olarak belirttiği gibi, endeks sağlayıcılar fiili düzenleyiciler haline geliyor. Ve bu da beraberinde riskler getiriyor. Petrol ve doğalgaz şirketlerinin sistematik olarak dışlanması, uzun vadede enerji güvenliğinin tehlikeye girmesine yol açabilir – kısa vadede yüksek getiriler sun



malarına rağmen. Aynı zamanda diğer sektörler bu gelişmeden faydalanıyor, ancak onların uygulamaları her zaman kusursuz değil.
Soru şu: Bu gücü kim kontrol edecek? Şimdiye kadar birkaç sağlayıcı, genellikle “sürdürülebilirlik” ya da “sosyal sorumluluk” kılıfı altında kendi kriterlerine göre karar veriyor. Bu da bana medya gücü üzerine eski bir tartışmayı hatırlatıyor: Kim hangi haberlerin önemli olduğunu belirliyor? Buradaysa çok daha büyük bir hacim söz konusu.
MicroStrategy, endeks sağlayıcıların yalnızca ölçülebilir faktörlere – örneğin piyasa değeri ve likiditeye – odaklanması gerektiğini öneriyor. Bu, mantıklı bir çözüm gibi görünse de uygulaması zor. Çünkü birçok yatırımcı ve devlet, mevcut uygulamadan fayda sağlıyor. Devlet desteklerinin çoğunun ESG uyumlu yatırımlara bağlı olduğunu düşünün.
Sonuçta, bu bir denge oyunu: Piyasa mekanizmaları mı, yoksa ahlaki öncelikler mi belirleyecek? Finans endüstrisi hangi şirketlerin “kabul edilebilir” olduğunu mu karar verecek, yoksa sadece gerçekliği yansıtmaya mı odaklanacak – değerlendirmeden bağımsız olarak?
Bir şey kesin: Bu tartışma yakın zamanda sona ermeyecek. Ve finansal piyasaların geleceğini belirleyici bir rol oynayabilir. Ben de merakla izliyorum – ve acaba kaç yatırımcının yatırımlarının bu kadar az sayıda, güçlü aktör tarafından yönlendirildiğinin farkında olduğunu merak ediyorum.