Kİ Dolandırıcıları Tuzağa Düşürmek: 200.000 Sahte Kurbanla Mücadele

İtiraf edeyim – ilk kez Apate’nin fikrini duyduğumda, 200.000 yapay kimlikle dolandırıcıları avlamaya çalışması karşısında gülümsemeden edemedim. Absürtlükten değil, insanın ne kadar da tipik bir davranışından dolayı: Gerçek dolandırıcıları yakalamak için hayali bir ordu kuruyoruz. Tıpkı bir hırsızı, aniden “Dur, polis!” diye bağıran bir vitrin mankeniyle oyalamaya benziyor bu. Yalnızca her şey burada dijital ve çok daha fazla kodla gerçekleşiyor.
ABD merkezli Apate şirketi gerçekten de oldukça zekice bir şey geliştirmiş. Düşünün ki LinkedIn ya da Facebook’ta gezinirken aniden Chicago’da genç bir pazarlama asistanı olan “Sarah” adlı birinden mesaj geliyor – hoş bir profil fotoğrafı, makul bir yaşam öyküsü, hatta birkaç ortak bağlantı. Sadece “Sarah” gerçek bir kişi değil. O, dolandırıcıları tuzağa düşürmek için programlanmış bir yapay zeka. Ve öyle ikna edici ki, en deneyimli dolandırıcıları bile düşündürtebiliyor.
Peki nasıl çalışıyor? Oldukça basit: Kİ kurbanları, tıpkı naif kullanıcılar gibi, iletişim taleplerine ya da phishing mesajlarına kanıyormuş gibi tepki veriyor. Kişisel bilgileri istekle paylaşıyor, sohbeti sürdürüyor – ve her etkileşimi kaydediyor. En çılgınca fikir ise Apate’nin dolandırıcıların ne kadar öfkelendiğini bile ölçmesi. Evet, doğru okudunuz. Bir KPI bile Scammer’ların attığı küfürlerin (F-bombs) sayısı. Ne kadar çok küfür, o kadar iyi işleyen bir tuzak – dolandırıcıların zaman ve enerjisini o kadar çok kaybetmesi demek bu.
Peki neden böyle bir şeye ihtiyaç var? Çünkü dolandırıcılık pazarı patlama noktasında.
FBI verilerine göre, siber suçlular 2022 yılında yalnızca ABD’de 4,8 milyar dolar elde etmiş durumda. Kurbanları flört uygulamaları üzerinden hem kalplerini hem de paralarını hedef alan “Romance Scam” (Aşk Dolandırıcılığı) en sinsice yöntemlerden biri. Saldırganlar genellikle yurtdışında otururlar, VPN’ler, sahte profiller ve manipülatif sohbet botları kullanırlar – ve platformların sıradan engellemeleri bu organize ağları çökertmeye yetmiyor.
İşte tam burada Apate devreye giriyor. Pas



if olarak ihbarları beklemek yerine, aktif bir şekilde hareket ediyorlar: Dolandırıcıları kışkırtıyor, yöntemlerini analiz ediyor ve kolluk kuvvetlerine kullanılabilir veriler sunuyorlar. Kolluk kuvvetleriyle yapılan iş birliği sayesinde, örneğin kurbanların sosyal medya ya da flört uygulamaları üzerinden tasarruflarının çalındığı “Domuz Kesme” (Pig Butchering) dolandırıcılık ağlarının çökertilmesinde ilk başarılar elde edildi.
Peki bu etik midir?
Eleştirmenler Apate’yi “tuzak kurma” (entrapment) suçlamasıyla eleştiriyor – yani suçun, kasıtlı provoke edilmesiyle meydana getirildiğini savunuyor. Ancak şirket, dolandırıcıların ilk teması kendilerinin başlattığını savunuyor. Kİ yalnızca onların tekliflerine karşılık veriyor. Üstelik toplanan veriler – IP adresleri, dil modelleri, iletişim yolları – doğrudan yetkililere iletiliyor.
Veri gizliliği endişeleri de elbette mevcut. Fakat dürüst olmak gerekirse: Bir dolandırıcı, kimliğini gizleyip başkalarını soymaya çalışıyorsa, verilerinin korunmasını gerçekten bekleyebilir mi?
Gelecek: Daha gerçekçi, daha etkili
Apate zaten bir sonraki nesil üzerinde çalışıyor. Yakında Kİ kurbanları sadece metne değil, ses ve video dolandırıcılıklarına da yanıt verebilecek. Ve bir gün WhatsApp ya da Telegram gibi mesajlaşma uygulamaları da entegre edildiğinde, dolandırıcılar için gerçekten sıkıntılı bir hal alacak.
İki ucu keskin kılıç – ama gerekli
Kİ’yi suçla mücadelede bir silah olarak kullanmak ikilem dolu. Bir yandan dolandırıcıları ortaya çıkarmak ve ağlarını dağıtmak için yenilikçi bir çözüm sunarken, diğer yandan soruları da beraberinde getiriyor: Kışkırtmanın sınırı nerede? Manipülasyon nerede başlıyor? Fakat çevrimiçi dolandırıcılık büyüdükçe bu tarz çözümlere ihtiyacımız var. Bir şey kesin: Suçlular durmayacak – öyleyse biz de daha yaratıcı olmalıyız.
Ve belki, sadece belki, Apate’nin yaklaşımı, dolandırıcıları sadece yakalamakla kalmayıp, onlara hayali bir ordunun karşısında hiçbir şansları olmadığını gösterme yolunda ilk adım olabilir. Bu kurbanlar yalnızca koddan oluşsa bile.