Ukryte zagrożenia: Ubezpieczyciele jako nowy punkt zapalny w systemie bankowości cieni?

Muszę przyznać, że ostatnie wydarzenia na rynku finansowym coraz częściej skłaniają mnie do głębokiej refleksji. Wszyscy mówią o bankach, bankowości cieni i funduszach hedgingowych – a tymczasem to właśnie branża ubezpieczeniowa może okazać się nieoczekiwanym tykającym zegarem. Szczególnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie pozornie stabilne firmy ubezpieczeniowe, takie jak Delaware Life Insurance Company, muszą nagle przedefiniować swoje bilanse, uświadamia mi to, że mamy do czynienia z bombą zegarową, którą zbyt długo ignorowaliśmy.
Kiedy liczby nagle się załamują
Weźmy pod uwagę przypadek Delaware Life Insurance Company. W marcu 2025 roku firma opublikowała skorygowane sprawozdanie finansowe za 2024 rok – i nagle okazało się, że nic nie jest takie, jak się wydawało. Około 17 miliardów dolarów inwestycji, które wcześniej uznawano za normalne aktywa, musiano nagle zakwalifikować jako „transakcje powiązane”. To blisko 39% całości portfela inwestycyjnego! Dla porównania: w pierwotnej wersji dokumentu było to zaledwie 1,4 miliarda dolarów – czyli znikome 3%. To nie jest drobna pomyłka księgowa, to prawdziwe trzęsienie ziemi w danych finansowych.
I to nie był odosobniony przypadek. Niemal w tym samym czasie siostrzana firma Clear Spring Life and Annuity Company musiała wprowadzić podobne korekty. Tak masywne zmiany nie są przypadkiem – to sygnał ostrzegawczy. Wskazują one na coś niepokojącego: możliwy systemowy problem, w którym ubezpieczyciele angażują się w nieprzejrzyste i ryzykowne transakcje, często z powiązaniami z innymi podmiotami finansowymi.
„Transakcje powiązane” – mroczny welon braku transparentności
Termin brzmi niewinnie: „transakcje powiązane”. Ale co się za nim kryje? Nic innego jak inwestycje w firmy lub projekty powiązane z samym ubezpieczycielem lub jego spółkami macierzystymi. Może to być wszystko:
- spółki zależne lub siostrzane,
- inwestycje w fundusze private equity lub projekty nieruchomościowe kontrolowane przez te same osoby zarządzające,
- transakcje z powiązanymi strukturami inwestycyjnymi, które nie spełniają standardowych warunków rynkowych.
Problem? Takie transakcje są często nieprzejrzyste i pełne konfliktów interesów. W najgorszym scenariuszu aktywa mogą być kupowane po zawyżonych cenach, a zagrożone papiery wartościowe są ukrywane w bilansie, aby ukryć straty. To właśnie mogło się stać w p



rzypadku Delaware Life.
Dlaczego ubezpieczyciele nagle zaczynają przypominać banki?
Na pierwszy rzut oka firmy ubezpieczeniowe na życie wydają się bezpiecznym schronieniem. Mają służyć długoterminowym umowom i podlegają surowym regulacjom. Ale pozory mylą. Trzy czynniki sprawiają, że są one podatne na kryzysy – a w najgorszym przypadku mogą stać się niebezpiecznymi ogniwami w systemie finansowym:
1. Ryzyko płynności: kiedy pieniądze znikają nagle
Wiele firm ubezpieczeniowych inwestuje w długoterminowe i trudno zbywalne aktywa, takie jak obligacje korporacyjne, nieruchomości lub prywatny dług. W przypadku utraty zaufania klienci mogą masowo rezygnować z polis – podobnie jak w banku, który nagle nie ma gotówki. Ubezpieczyciel musiałby wtedy sprzedać aktywa poniżej ich wartości, a chaos by się rozpoczął.
2. Ryzyko bankowości cieni: kiedy ubezpieczyciele stają się bankami
Niektóre firmy ubezpieczeniowe coraz bardziej przypominają instytucje bankowości cieni, inwestując w złożone produkty finansowe, takie jak derywaty, strukturyzowane kredyty, a nawet aktywa kryptowalutowe. Rada ds. Stabilności Finansowej (FSOC) w Stanach Zjednoczonych ostrzega przed tymi praktykami od lat. Szczególnie problematyczne są fundusze „private credit”, w które ubezpieczyciele inwestują masowo – często bez odpowiedniego zróżnicowania ryzyka.
3. Luka regulacyjna: kiedy niekontrolowany rozwój pozostaje bezkarny
W Stanach Zjednoczonych ubezpieczycieli nadzorują władze stanowe – nie Rezerwa Federalna ani SEC. To prowadzi do różnych standardów i braku transparentności. Najnowsze korekty bilansowe pokazują, jak łatwo można manipulować takimi systemami.
Porównanie do upadku SVB – tylko bez samego banku
Sytuacja przypomina mi mocno załamanie Silicon Valley Bank i Signature Bank w marcu 2023 roku. Obie instytucje zaangażowały się w długoterminowe obligacje i ryzykowne kredyty, podczas gdy depozyty odpływały w szybkim tempie. Kiedy rynki straciły zaufanie, musiały sprzedać z stratą – i efekt domino się rozpoczął.
Ubezpieczyciele mogą podlegać podobnym mechanizmom:
- Ryzyko stopy procentowej: rosnące stopy procentowe obniżają wartość obligacji o stałym oprocentowaniu. Wiele firm ubezpieczeniowych trzyma takie papiery do terminu wykupu, ale jeśli klienci zaczną masowo rezygnować z polis, będą zmuszeni sprzedać pod presją.
- Ryzyko kredytowe: w czasie reces