Krypto-lobby wnosi skargę przeciwko podatkowi cyfrowemu w Illinois

Świat kryptowalut ponownie jest w rozruchu – tym razem problem dotyczy Illinois. Dwie z najbardziej wpływowych organizacji branżowych, Blockchain Association oraz Texas Blockchain Council, wspólnie złożyły pozew przeciwko planowanemu 0,2-procentowemu podatkowi od aktywów cyfrowych. Oskarżenie? Podatek ma naruszać zasadnicze prawo konstytucyjne i pozbawiać podatników prawa do rzetelnego procesu. I to nie przypadek – skarga wpisuje się w szereg podobnych batalii prawnych przeciwko stanowym podatkom od kryptowalut w USA.
Muszę przyznać, że jako ktoś, kto obserwuje branżę blockchain od lat, nie dziwi mnie ta reakcja. Często stany próbują „złapać” na nowych podatkach przy pozornie dochodowym rynku kryptowalut – nie rozumiejąc, jak dynamiczny i globalny jest ten ekosystem. Illinois nie jest tu wyjątkiem. Tym razem jednak opór wydaje się szczególnie zdecydowany.
Wątpliwości konstytucyjne: Kto ma prawo pobierać podatki?
Składane przez pozew argumenty koncentrują się na tym, że Illinois przekracza swoje konstytucyjne kompetencje. Commerce Clause konstytucji USA przyznaje Kongresowi wyłączne prawo do regulowania handlu między stanami. A w tym tkwi problem: kryptowaluty takie jak Bitcoin czy Ethereum są przedmiotem obrotu transgranicznego. Jeśli zatem Illinois wprowadzi podatek od aktywów cyfrowych, może to faktycznie naruszać konstytucję.
„Rząd Illinois po prostu nie dołożył należytej staranności, aby sprawdzić, czy ten podatek w ogóle jest konieczny” – czytamy w pozwie. I muszę przyznać rację skarżącym. Wprowadzać podatek, nie znając jego skutków dla rynku? To recepta na chaos – i na dokładnie ten typ pochopnych decyzji, które ostatecznie nikomu nie służą.
Due Process: Kiedy opodatkowanie staje się loterią?
Ale to nie koniec problemów. Krypto-lobby zarzuca Illinois również naruszenie zasady due process – czyli prawa do sprawiedliwego i przejrzystego postępowania. I to z dobrego powodu: definicja „aktywów cyfrowych” w regulacji podatkowej jest tak niejasna, że wielu podatników nie wie nawet, czy i jak będą opodatkowani.
„Od Bitcoina po Ethereum, po NFT-y – wszystko podlega temu podatkowi” – wyjaśnia mi anonimowy prawnik zajmujący się blockchainem, z którym miałem okazję porozmawiać. „Problem w tym, że wiele firm i inwestorów nie wie nawet, czy ich aktywa w ogóle są objęte podatkiem. A to przy rozwiązaniach, które mają wejść w życie w peł



nym wymiarze już w 2025 roku!” Nic dziwnego, że pojawia się panika. Jeśli nawet eksperci tracą rozeznanie, jak mają sobie poradzić zwykli podatnicy?
Obawa przed odpływem inwestycji
Przeciwnicy podatku ostrzegają przed gospodarczymi konsekwencjami – i nie są one bynajmniej nieistotne. 0,2-procentowy podatek może wydawać się na pierwszy rzut oka absurdalnie niski. Ale przy tak niestabilnych aktywach jak Bitcoin, które w ciągu kilku godzin mogą wzrosnąć lub spaść o 20%, kwoty szybko się sumują. „Ten podatek udusi innowacje i inwestycje w Illinois” – mówi Kristin Smith, dyrektor generalna Blockchain Association. I nie ma racji.
Przypomina mi się debata wokół podobnych podatków w Nowym Jorku czy Kalifornii. Wtedy wiele start-upów i firm blockchain powiedziało: „Jeśli stan traktuje nas w ten sposób, przeprowadzimy się gdzie indziej”. I właśnie to może spotkać Illinois. Zamiast generować dochody podatkowe, stan ryzykuje utratę firm i talentów – a co za tym idzie, nawet mniejsze wpływy do kasy.
Międzynarodowe wzorce: Gdzie podatki od krypto już upadły
Skarga opiera się na precedensach, w których sądy unieważniały podobne podatki. W Południowej Dakocie w 2021 roku podatek o podobnym charakterze uznano za niekonstytucyjny. Również w Nowym Jorku doszło do masowych protestów, gdy stan próbował bardziej obciążyć górnictwo krypto. Ostatecznie rząd musiał się wycofać.
To pokazuje, że branża kryptowalut nie zamierza pozwalać na bezmyślne opodatkowanie – szczególnie gdy zasady są niejasne, a skutki nieprzewidywalne. Illinois może teraz przekonać się, że taki podatek nie tylko zrazi inwestorów, ale także wciągnie stan w kosztowny spór sądowy.
Perspektywy: Precedens o znaczeniu ogólnokrajowym?
Pozew może mieć dalekosiężne konsekwencje. Jeśli sąd przychyli się do argumentów krypto-lobby, da to innym stanom jasny sygnał: „Ręce precz od nieprzemyślanych podatków od krypto!”. Równocześnie może wzrosnąć presja na rząd federalny, aby wreszcie wprowadzić jednolite i jasne regulacje dotyczące opodatkowania aktywów cyfrowych.
Do tego czasu sytuacja w Illinois pozostaje niepewna. Choć podatek ma wejść w życie w pełnym wymiarze dopiero w 2025 roku, niepewność jest już odczuwalna. Firmy zastanawiają się, czy się rozwijać, czy może wręcz opuścić stan. Inwestorzy się wahają. A rząd? Siedzi teraz w sądzie i musi uzasadnić, dlaczego chce wprowadzić podatek, który