Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran: crypto, goud en smokkel in het vizier

De VS trekken de schroefjes verder aan bij Iran – en dit keer wordt het serieus. Sinds dinsdag moeten de Iraanse machthebbers niet alleen rekening houden met klassieke embargo’s, maar ook met een breed offensief op hun belangrijkste inkomstenbronnen: cryptovaluta, goudhandel, scheepvaart en hightech. Het US-ministerie van Financiën heeft duidelijk gemaakt: zó niet langer. De aanleiding? Iran omzeilt voortdurend de bestaande sancties door ondanks alle verboden olie te verkopen, waarmee het niet alleen het leger financiert, maar ook groepen zoals Hezbollah in Libanon of milities in Irak en Jemen.
Het wordt bijzonder – of beter gezegd: schokkend – wanneer de VS nu een man als sleutelfiguur van het smokkelnetwerk aanwijzen: Ivan Obukhov. Volgens onderzoek zou deze man sinds 2023 meer dan 100 miljoen dollar in cryptovaluta hebben verplaatst – allemaal voor de Iraanse Revolutionaire Garde. Het geld vloeide via een doolhof van stromannen, brievenbusfirma’s en verborgen wallets, vaak via Rusland of de VAE. En nu? Nu staat Obukhov op de Amerikaanse sanctielijst – en zijn rekeningen zijn bevroren.
Waarom nu? En waarom deze nieuwe hefbomen?
De VS zijn het zat. Ondanks alle embargo’s heeft Iran keer op keer manieren gevonden om olie te verkopen, via China, Turkije of de VAE. Betalingen werden verdoezeld, vaak via tussenpersonen of dubieuze financiële constructies. En hier komt het nieuwe element: de VS richten zich nu doelgericht op de gebieden waar het regime het moeilijkst te pakken is – de digitale ruimte.
“Cryptovaluta zijn niet onzichtbaar”, aldus een hoge functionaris uit Washington. “Ja, ze bieden meer anonimiteit dan een bankrekening – maar ze laten wel sporen na. En die volgen we.” Vooral Bitcoin en Tether staan onder druk, omdat ze perfect geschikt zijn voor grensoverschrijdende transacties. Daarnaast wordt goud aangepakt: Iran gebruikt het als waardestabiele “valuta” voor deviezen die gemakkelijk gesmokkeld kunnen worden. En dat moet nu stoppen.
Hoe Iran zijn zaken verbergt – en waarom het nu moeilijker wordt
Stel je voor: je bent een oliehandelaar in Iran en wilt je zwarte goud kwijtraken. Vroeger zou je gewoon een paar schijnfirma’s in Dubai of Istanbul opzetten, het olie verkopen via een tussenpersoon in China en het geld – laten we zeggen –



contant of via een ondoorzichtig netwerk van rekeningen innen. Klaar.
Maar vandaag? Vandaag gaat er niets meer zonder digitale sporen. De VS hebben nu algoritmen en data-analyse-tools die verdachte transacties opsporen – zelfs als ze zijn gewassen via mixingdiensten of gedecentraliseerde beurzen. En goud? Ook dat wordt nu kritischer bekeken, omdat het dient als “schone” alternatieve voor gesanctioneerde dollars.
Obukhovs netwerk is slechts het topje van de ijsberg. De VS vermoeden dat er achter deze zaken nog veel meer spelers zitten – sommigen waarschijnlijk in landen die officieel geen sancties steunen, maar toch zaken doen met Iran. China, Rusland of de VAE zouden hier een ongemakkelijke rol kunnen spelen.
Wat betekent dit voor Iran – en de rest van de wereld?
Voor Teheran wordt het krap. De inkomsten uit oliehandel zijn een van de belangrijkste financieringsbronnen van het regime – en als de VS nu systematisch de kanalen afsnijden, zal dat pijn doen. Tegelijkertijd zou de uitbreiding naar cryptovaluta ook onbedoelde gevolgen kunnen hebben: als Iran en zijn partners nog dieper de digitale underground in worden gedreven, wordt het nog moeilijker om legale innovaties te stimuleren.
En dan zijn er nog de landen die ondanks alles zaken blijven doen met Iran. Zwitserland, bijvoorbeeld, dat regelmatig wordt genoemd als draaischijf voor goud- en financiële transacties, staat nu onder toezicht. De VS verwachten dat het land zijn controles versterkt – anders zou ook Zwitserland in het vizier kunnen komen.
Een nieuw front in de economische oorlog
De boodschap van de VS is duidelijk: we geven niet toe. Met de nieuwe sancties betreden ze onontgonnen terrein – ze richten zich niet alleen op klassieke handelsroutes, maar ook op digitale en fysieke kanalen die voorheen moeilijk te controleren waren. Of dit Iran tot inleveren dwingt? Onzeker. Maar één ding is zeker: de strijd verplaatst zich steeds meer naar de digitale ruimte. En de VS zijn bereid daar de leiding te nemen.
Eén ding is in elk geval zeker: voor de Iraanse leiding wordt het leven er niet eenvoudiger op. Maar of dit genoeg is om het regime aan de onderhandelingstafel te krijgen – of dat het alleen maar leidt tot nieuwe, nog creatievere omzeilingsstrategieën … welnu, dat zal de tijd uitwijzen.