Bitcoin & co. voor de rechter: crypto-verenigingen spannen Illinois aan vanwege belastingwet

Chicago, 15 oktober 2023 – Crypto-fans en zelfs sommige belastingbetalers kijken verbijsterd aan: in Illinois heeft de politiek weer eens toegeslagen – en nu met een wet die zelfs doorgewinterde blockchain-voorstanders in het verweer brengt. Verschillende grote crypto-verenigingen, waaronder de Blockchain Association en het Coin Center, hebben een rechtszaak aangespannen tegen de nieuwe Digital Asset Tax Act. Hun bezwaar? De wet is een ongrondwettige aanval op de vrijheid van digitale activa – en vooral een rem op innovatie.
Sinds augustus 2023 is de wet van kracht en deze voorziet in een belasting van maximaal 2,5% op elke transactie met Bitcoin, Ethereum en andere cryptovaluta. Op het eerste gezicht lijkt dat niet dramatisch, maar critici slaan alarm: deze wet zou juist de verkeerde prikkels geven – namelijk beleggers en ontwikkelaars wegjagen in plaats van aantrekken. Extra vervelend: de definitie van “digitale activa” is zo vaag dat zelfs juristen er hun hoofd over breken. Wie weet immers of zijn NFT of een simpele token-transfer onder de regeling valt?
Wat staat er eigenlijk in – en waarom is het zo problematisch?
De Digital Asset Tax Act is bedacht door de staat Illinois om meer belastinginkomsten te genereren en de digitale economie beter te controleren. Maar in plaats van duidelijkheid te scheppen, heeft men een ware paragraafendjungel achtergelaten. Elke overdracht van cryptovaluta – of het nu gaat om een aankoop, verkoop of eenvoudige doorverkoop – kan nu belast worden. De hoogte van de belasting hangt af van het volume en kan oplopen tot 2,5%. Op zich klinkt dat niet veel, maar als je bedenkt hoeveel microtransacties er in de blockchainwereld plaatsvinden, kan dit snel een kostenval worden.
En dan die vage definitie: wat valt er precies onder “digitale activa”? Geldt dat voor stablecoins? Voor tokens uit een DeFi-project? Of zelfs voor een NFT die iemand alleen als verzamelobject heeft? Zonder duidelijke afbakening wordt de wet een gokspel – en dat is wel het laatste wat een innovatieve sector nodig heeft.
Waarom de crypto-scene nu terugslaat
De verenigingen hebben flink gas gegeven bij de rechtszaak, en hun argumenten zijn allesbehalve uit de lucht gegrepen:
1. Bondsrecht breekt landsrecht – De eisers argumenteren dat Illinois hier in conflict komt met bovenliggende wetten zoals de National Bank Act. De Supremacy Clause van de Amerikaanse grondwet is duidelijk: bondsrecht gaat voor. En Illinois? Die speelt gewoon weer eens eigenwijs – met twijfelachtige gevolgen.
2. Innovatie vaarwel? – Stel je voor dat je een start-up in Illinois bent en een nieuwe blockchain-oplossing wilt ontwikkelen. Maar al bij de eerste belasting op je testtransacties zou het project voor je start al kunnen sneuvelen. De wet zou de staat op technologisch vlak juist achteruitzetten – terwijl Illinois ooit een koploper was.
3. Wie



moet dit eigenlijk uitvoeren? – De vage formulering van de wet betekent dat bedrijven en gebruikers in een juridische grijze zone moeten opereren. Moet nu voor elke kleine crypto-transactie een belastingadviseur ingeschakeld worden? Dat zou een meevaller zijn voor advocaten – maar een nachtmerrie voor iedereen anders.
4. Ook concurrentienadeel – Terwijl Illinois met deze belasting experimenteert, proberen andere staten zoals Texas of Florida met liberale crypto-regels bedrijven aan te trekken. Waarom zou een tech-start-up in Illinois blijven als het in een andere staat goedkopere voorwaarden vindt?
De crypto-community is verontwaardigd – en dat is maar logisch
De reacties vanuit de sector laten niet lang op zich wachten en zijn eenduidig: steun voor de rechtszaak. Namen zoals Matt Corallo, een bekende Bitcoin-ontwikkelaar, of Jack Dorsey, voormalig CEO van Twitter en nu blockchain-enthousiast, hebben zich duidelijk achter de verenigingen geschaard. Op sociale media wordt de wet gebrandmerkt als “aanval op financiële vrijheid”. Critici spreken van een “aanval op decentralisatie” – want wat heeft een technologie voor zin die overal gecontroleerd en belast wordt?
Ook lokaal in Illinois ontstaat weerstand. Lokale bedrijven die met cryptovaluta werken staan onder druk. Een woordvoerder van de Illinois Blockchain Business Association vat het samen: “In plaats van innovatie te bevorderen, jaagt de wet bedrijven weg naar andere staten.” Dat is geen wonder – wie wil er nu werken in een omgeving waarin zelfs de kleinste transactie een belastrisico wordt?
Wat gebeurt er nu – en welke gevolgen kan dit hebben?
De rechtszaak kan er eerst toe leiden dat de wet voorlopig buiten werking wordt gesteld tot een rechter definitief oordeel heeft geveld. Dat zou op korte termijn zekerheid bieden. Maar de echte vraag is: is deze wet eigenlijk wel de moeite waard? Critici wijzen erop dat de verwachte belastinginkomsten minimaal zullen zijn – en in geen verhouding staan tot de negatieve effecten.
En dan is er nog de signaalfunctie: als Illinois met deze wet wegkomt, kunnen andere staten volgen. Plotseling staat heel Amerika voor de vraag: willen we een technologie stimuleren die de financiële wereld kan revolutioneren – of haar met belastingen en regelgeving verstikken?
Een wake-upcall voor de crypto-wereld?
De rechtszaak tegen de Digital Asset Tax Act is meer dan een juridische strijd – het is een statement. Het laat zien hoe verdeeld de VS is als het om cryptovaluta gaat. Terwijl staten als Wyoming of Texas de technologie als een toekomstfactor zien en stimuleren, zetten anderen zoals Illinois juist remmen op. Maar blockchain en crypto zijn geen kortetermijntrends. Het is een revolutie – en revoluties hebben ruimte nodig om te ademen.
Voor de crypto-community is deze rechtszaak een belangrijke stap om haar belangen te verdedigen. Tegelijk